Geen oliebollen maar Osechi Ryouri

Op oudjaarsdag eten we traditiegetrouw oliebollen, de geliefde ballen gefrituurd deeg met kreten. Het liefst eten we ze nog een beetje warm en lekker vet, met uiteraard een flinke berg poedersuiker er bovenop.  Vaak snoepen we er s’middags (of in de dagen daarvoor) er al een paar naar binnen om vervolgens na middernacht er nog een paar weg te spoelen met champagne.

Persoonlijk heb ik hier echt geen moeite mee, sterker nog kom maar op met die oliebollen! Maar wanneer ik kijk naar het traditionele nieuwjaarsgerecht wat ze in Japan hebben dan begin ik me toch wel een beetje te schamen.

 

Symbolische gerechten

Naast het eten van soba-noodles en kagami-mochi is er namelijk nog een gerecht dat symbool staat voor het nieuwe jaar: Osechi Ryouri. Dit is een verzameling allerhande Japanse gerechten en hapjes die worden geserveerd in jubako, een soort chique bento boxes met verschillende lagen. Dit zijn echter niet willekeurig gekozen lekkernijen maar gerechten en ingrediënten die symbool staan voor bijvoorbeeld geluk, goede gezondheid,en een goede oogst.

Vroeger bestonden deze vaak uit vijf verschillende lagen maar tegenwoordig tellen de meeste varianten er “nog maar” drie. De bovenste laag (ichi-no-ju) bevat de ingrediënten die symbool staan voor de meest gewenste dingen zoals een goede gezondheid, lang leven, en financieel succes. Zo zit er vaak kreeft in omdat mensen willen leven tot hun baard net zo lang, en hun rug net zo krom is, als die van een kreeft. Vaak zijn dit ook de wat duurdere ingrediënten en is het de bedoeling dat je er sake bij drinkt.

Afbeelding via Honjin.

Afbeelding via Honjin.

In de tweede laag (ni-no-ji) zitten de gegrilde en gefrituurde gerechten met ongeveer dezelfde betekenissen als in de tweede laag. Maar ook dingen voor succes bij alles wat je probeert. Zo zou de Awabitake Teriyaki (soort gegrilde paddestoel) die je hier vaak in terug vindt je moeten helpen in het behalen van vele successen in het komende jaar.

Tenslotte heb je nog de derde laag welke vaak vol zit met allerlei kleurrijke gerechten en veel vis en groente. Ook renkon (lotus wortel) mag hierin niet ontbreken want de gaten van de wortel zouden je doen helpen om letterlijk en figuurlijk door het jaar heen alles goed te kunnen zien. 

 

Smaaksensaties

Wat er echter precies in zit wisselt per regio en zelfs per huishouden en iedere osechi-ryori is dan ook net even anders (bekijk hier een voorbeeld met uitleg). Maar waar ze allemaal aan moeten voldoen is gomi goshoku, ofwel ‘vijf smaken (zoet, zuur, zout, bitter, pittig) en vijf kleuren (groen, rood, zwart, geel, wit) waarmee het de perfecte start is voor het nieuwe jaar en de kami (goden) weer tevreden kunnen zijn.

Afbeelding via Blog Of Japan.

Afbeelding via Blog Of Japan.

Het tevreden houden van de kami gebeurd niet alleen door het type gerechten maar begint al bij de voorbereidingen. Zo moest men er vroeger voor zorgen dat alles voor oudjaarsavond middernacht helemaal klaar was en dat er meer dan genoeg was om een paar dagen mee vooruit te kunnen. In de eerste week van het nieuwe jaar mocht je namelijk niet koken uit angst om de kami van het vuur, Kohjin, niet boos te maken. 

Dit zorgde ervoor dat een hoop van de gerechten (en meer dan voldoende rijst) werden klaargemaakt met ingrediënten die lang houdbaar waren en dus werd er ook ontzettend veel suiker, zout en azijn gebruikt voor de meeste dingen. Hierdoor hebben een hoop dingen een nogal overheersende en heftige smaak gekregen en vind lang niet iedereen de osechi ryori lekker. Iets wat je je haast niet voor kunt stellen als je al het lekkers op de foto’s zo ziet.

Zeer uitgebreide osechi ryori. Foto via Wikimedia.

Zeer uitgebreide osechi ryori. Foto via Wikimedia.

Later werd de rustperiode in stand gehouden om huisvrouwen te ontlasten en tegenwoordig hebben of steeds meer mensen er lak aan, of ze bestellen hun osechi ryouri kant en klaar. Dit geeft ook wat ruimte op de eeuwen oude gerechten wat moderner te maken en aan te passen aan de smaken van nu.

 

Schattige variatie

Nog iets wat je de laatste tijd ziet veranderen is dat, net als bij kyaraben bento, ook osechi ryori steeds kunstiger worden klaargemaakt met allerhande characters en bekende figuren die je kunt herkennen in de verschillende lagen of zijn er speciale thema jubako (de dozen waar osechi ryori in zit).

Uiteraard gaan bedrijven hier ook maar al te graag in mee, zo kwam ook Nintendo eerder al met een speciale uitvoering die je voor een “kleine” €200,- kon bemachtigen.

Afbeelding via Kotaku.

Afbeelding via Kotaku.

Dit lijkt een absurd bedrag maar de meeste kant-en-klare osechi ryori liggen rond dit bedrag omdat ze arbeidsintensief zijn om te maken en uiteraard met voldoende kwaliteitsproducten moeten worden gemaakt.

En voor wie denkt deze lekkernijen last-minute te kunnen regelen, die heeft straks een lege maag. De kant-en-klaar varianten zijn zo enorm populair dat ze vaak al voor september besteld moeten zijn, zeker bij de betere restaurants en warenhuizen.

 

Zelf een osechi ryori maken

Wil je zelf aan de slag gaan met het maken van je eigen osechi ryori, of simpelweg de gerechten en recepten voor andere dingen gebruiken? Lees dan zeker eens ons artikel “Japanse Nieuwjaarsgerechten (osechi ryori)“.

Japanse Nieuwjaarsgerechten (osechi ryori)

 

Bronnen: 1, 2, 3, 4, 5, 6.

Cover foto: Common Creatives via WikiMedia.

Dit artikel – Geen oliebollen maar Osechi Ryouri – verscheen voor het eerst op 26 oktober 2015 en is voor het laatst geüpdatet op 25 november 2018.

Joyce is de oprichtster van The Sushi Times en is een social media verslaafde Japan lover die met veel passie over alles schrijft wat maar met Japan te maken heeft. Daarnaast is ze gek op cosplay, anime, Pokémon, games, en alles wat kawaii is.

1 Comment

  1. WizardOfOss

    december 26, 2015 at 1:57 pm

    Kwam ze in oktober al in diverse winkels tegen (de plastic variant uiteraard….), schitterend. Maar inderdaad ook peperduur: een paar honderd euro ben je al snel kwijt, maar een paar duizend kan net zo makkelijk. De duurste die ik gezien heb was 800.000 yen…

Laat ons horen wat je te zeggen hebt!

Close
X