Taiko: De muzikale sport bomvol energie

Misschien heb je ze wel eens gezien, grote en kleine trommels die op hun kant te liggen, en worden bewerkt door enthousiast roepende mensen met grote stokken, ofwel taiko! Deze eeuwenoude, muzikale, sport uit Japan is veel meer dan “alleen” maar drummen op Japanse trommels.

 

Meer dan drummen

Taiko is letterlijk vertaald “een grote drum/trommel” en ongeacht de grootte bestaat deze uit twee vellen (onder- en bovenaan) welke met stevige ijzeren pinnen aan de houten vorm worden bevestigd, en bespeeld met houten stokken die men bachi noemt.

Wanneer je de taiko bespeelt is het echter meer dan alleen het bespelen van een muziek instrument of een potje drummen. Vooral kenmerkend aan taiko is de houding en manier van spelen, het uithoudingsvermogen dat je nodig hebt, en de energie die je uitstraalt en gebruikt. Hierbij hoort ook het maken van zogenaamde kuchi shoga (taiko geluiden), en letten op je gezichtsuitdrukkingen.

Zoals De Yamato Taiko School (in o.a. Den Haag) omschrijft: “Bij Taiko wordt aandacht besteed aan lichaam, geest en gevoel. Het geluid van de grote drums is immens en bovendien energiek. In Japan wordt het ook wel beschreven als het geluid van je hartslag. Bij Yamato Taiko School zien we Taiko-drummen onder andere als een sport. We proberen de klanken te visualiseren met grote bewegingen en sprekende gezichtsuitdrukkingen, waarbij je je emotie de ruimte kunt geven.”

Tegenwoordig is de meest bekende vorm van taiko beoefenen de groepsvariant, ook wel kumi-daiko genoemd. Een taiko groep bestaat uit meerdere soorten taiko’s en samen vormt de groep een mix tussen theater, concert, en opvoering.

 

Het ontstaan van taiko

De taiko dreunden vroeger al diep door in de botten en harten van strijders op het slagveld, als onderdeel belangrijke shinto rituelen, maar ook gewoon ter viering van festivals en feesten, en als onderdeel van Japanse theaters zoals Noh.

Maar het precieze ontstaan van taiko is onbekend maar geschat wordt dat het al zo’n 2000 jaar oud is. De eerste historische noteringen dateren uit 588 n.Chr. en vertellen over Japanse mannen die naar Korea afreisden om daar de kakko te bestuderen. Een soort trommel ontstaan in zuid-China. Vanuit daar zou het idee van de taiko zijn ontstaan een meegenomen naar Japan waar deze samen met invloeden uit andere landen (waaronder India) verder is ontwikkelt tot de taiko zoals we deze nu kennen.

Taiko optreden bij Nagoya Castle met een gigantische taiko drum. Maar liefst 240cm doorsnee en gemaakt uit één stuk hout van een 1200 jaar oude boom. Totaal gewicht? Drie ton (3000kg). Foto door Chris73 via WikiCommons.

Volgens een andere vertelling is de taiko ontstaan door de Japanse godin Ame-no-Uzume toen zij probeerde een andere god, Amaterasu, uit een grot te halen. Amaterasu wilde niet naar buiten komen waarop Ame-no-Uzume besloot een trommel te maken van een leeg sake-vat en hier bovenop te staan dansen. Het geluid zou Amaterasu doen overtuigen uit de grot te komen, en de taiko muziek was geboren.

Sinds de 6de eeuw is deze taiko weinig meer veranderd. Een beroemd beeld “Man Beating the Taiko” dat uit die tijd stamt laat een man zien met een taiko, gedragen op de heup, terwijl hij er met een stok op slaat. Dit is het oudste bewijs van het bestaan van de taiko in de vorm zoals we die nu kennen.

 

Van oorlogsritme tot workout

Hoewel we taiko tegenwoordig met name kennen van theater uitvoeringen of wellicht alleen als workout, is het absoluut geen nieuwe muzikale sport. Al eeuwenlang speelt taiko dus een belangrijke rol binnen de Japanse geschiedenis.

De taiko werd ten tijde van oorlog veelvuldig gebruikt om het marstempo van de troepen aan te geven, ze te motiveren, of orders door te geven. Troepen moesten hiervoor bepaalde ritmes leren herkennen waaraan bepaalde bevelen gekoppeld zaten. Zo kon er ook op lange afstand gecommuniceerd worden of de troepen bijvoorbeeld moesten aanvallen of zich terugtrekken. Belangrijk was hierbij ook om een ritme te gebruiken dat de vijand niet makkelijk kon herkennen.

Niet alleen in oorlogstijden werd de taiko gebruikt maar ook bij diverse shinto rituelen. Hierbij spreekt men dan echter van “kagura”, een speciale muziek en dansstroming binnen religieuze rituelen.

First Lady Michelle Obama joins Taiko drummers in performing a song during a tour of Fushimi Inari Shinto Shrine in Kyoto, Japan on March 20, 2015. (Official White House Photo by Amanda Lucidon).

Daarnaast was de taiko ook populair bij minder serieuze aangelegenheden, zoals “achtergrondmuziek” en sfeermaker tijdens theateroptredens. Bijvoorbeeld bij het traditionele Noh theater. Eén van de meeste bekende theater optredens die gebruik maakte (en nog altijd gebruik maakt) van taiko is de vertelling van “The Tale of Shiroishi and the Taihei Chronicles” waarbij de muziek voor extra drama en gevoel zorgt. Ook bij de traditionele dansvorm “gagaku” wordt de taiko gebruikt. Sterker nog het is de belangrijkste leidraad voor de dans aangezien dansers puur op het ritme van de taiko hun kunsten vertonen.

De taiko als belangrijk onderdeel van entertainment zien we ook terug bij diverse festivals en vieringen waarbij optredens van taiko drummers één van de hoogtepunten zijn. Vaak aanwezig op grote torens, of in diverse grotere groepen op het podia, zorgen ze voor spectaculaire shows, maar ook achtergrond muziek voor de diverse andere activiteiten op het festival.

 

Taiko verovert de wereld

Dit is nog altijd onveranderd en de taiko neemt in Japan nog altijd een prominente rol in op festivals en andere vieringen. Maar taiko is inmiddels ook ver buiten de Japanse landsgrenzen een waar begrip geworden! Niet alleen zie je wereldwijd steeds meer optredens van Taiko-groepen, je ziet ook taiko scholen buiten Japan uit de grond poppen!

Eén van de bekendste en meest succesvolle taiko-groepen is “Yamato: The Drummers of Japan”. Deze groep is al in 1993 opgericht en heeft inmiddels meer dan 2500 optredens in 51 landen gegeven. Elk jaar toeren ze 6-10 maanden rond op de wereld en presenteren ze een knallende show.

Uit persoonlijke ervaring kan ik zeggen dat ik zelden zó intens genoten heb van een optreden. Het was meer dan alleen een muzikaal concert maar een ware theater performance die je tot op het binnenste van je lichaam en ziel weet te beroeren. Dit klinkt ongelooflijk cliché maar ik kan het gewoon niet anders omschrijven.

Ik kan het dan ook iedereen aanraden om, als je de kans hebt, een keer een live-performance mee te maken van Yamato. Géén van de filmpjes die je online ziet doet recht aan de echte ervaring, waarbij je de taiko door je lichaam voelt dreunen. Dus zorg ervoor dat je het eens in het echt mee kunt maken!

 

Taiko zelf proberen

Wil jij het eens proberen? De Yamato Taiko School één van de weinige plekken in Nederland waar je dit kunt doen: “Inmiddels volgen wekelijks bijna 200 gepassioneerde leden lessen in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Naast uitdagende ritmes en originele YAMATO-nummers, leren ze samen één geluid te maken door naar elkaar te luisteren en respectvol met elkaar en de Taiko om te gaan.”

Dus trek je stoute schoenen eens aan en laat je meeslepen door de wereld van taiko!

 

Bronnen: 1, 2, 3, 4, 5.

Cover foto: : ATSUGI, Japan (April 4, 2009) Members of the Yokohama Hayato High School taiko drum team perform for more 25,000 guests during the Naval Air Facility Atsugi, Japan annual cherry blossom festival at Navy Field, Naval Support Facility Kamiseya. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 1st Class J.D. Yoder/Released)

Joyce is de oprichtster van The Sushi Times en is een social media verslaafde Japan lover die met veel passie over alles schrijft wat maar met Japan te maken heeft. Daarnaast is ze gek op cosplay, anime, Pokémon, games, en alles wat kawaii is.

Laat ons horen wat je te zeggen hebt!