Review: The End feat. Hatsune Miku

Voor de meeste fans is het lang niet altijd mogelijk om één van Japans meest populaire en bekende popsterren live mee te maken. Toen we hoorden dat Hatsune Miku dan ook een heus optreden ging geven tijdens het Holland Festival in het Nationale Operahuis (ofwel Stopera) in Amsterdam waren wij er als de kippen bij om tickets te bemachtigen!

Voor vrijwel alle fans van de Japanse (pop) Cultuur is Hatsune Miku allang geen onbekende meer! Mocht je haar niet kennen dan denk ik dat je: 1. Een groentje bent in de geweldige wereld van de Japanse subcultuur en het bezoeken van onze blog (welkom bij The Sushi Times!) of 2. Of hier gewoon bij toeval terecht bent gekomen 😉

Hoe dan ook, laat ik eerst even een korte introductie geven voor iedereen die Hatsune Miku nog niet kent. Hastune Miku is een zogenaamde Vocaloid. Vocaloid is software waarbij de gebruiker tekst en melodie kan invoeren. Met de software kan een computerstem elke tekst en melodie omtoveren tot een lied. Het is dus ‘synthesizer software’, omdat het klanken kunstmatig opwekt. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van een animatie programma die haar Hastune Miku haar looks geeft! Overigens niet alleen Miku, er zijn nog vele andere Vocaloid Characters!

Hatsune Miku werd in augustus 2007 uitgegeven door Crypton Future Media. Al snel werden er fanvideos van de virtuele diva geplaatst op de site Nico Nico Douga. Een video waarin Miku met een prei zwaait en het lied Levan Polka zingt, groeide uit tot een viral video. Dit zorgde pas echt voor het succes van de software.

In Japan heeft ze inmiddels miljoenen fans en haar bekendheid groeit al sinds de laatste jaren tot ver over de grens. Hatsune Miku heeft al vele concerten gegeven, in het voorprogramma van Lady Gaga gestaan, en o.a. samengewerkt met het Japans Philharmonisch Orkest, en vele andere artiesten wereldwijd.

Niet zo vreemd dus dat wij ontzettend benieuwd waren naar deze pop opera met Hastune Miku in de hoofdrol!

11419794_839710099415746_2110237368_n

Na binnenkomst in de Stopera hebben TST schrijfster Joyce en ik meteen een aantal foto’s geschoten bij het levensgrote beeld van de heldin van de avond. Een leuk detail om te melden is dat alle outfits die zij in de pop-opera zal dragen ontworpen zijn door fashion designer Marc Jacobs voor Louis Vuitton. Ja, die van de dure tassen.

Daarnaast viel het meteen op dat het publiek qua leeftijd ontzettend verschilde. Waar ik had verwacht vooral veel jongeren te zien waren er ook een groot aantal mensen van middelbare tot hoge leeftijd, en zelfs enkele kinderen. Ook was het duidelijk dat lang niet iedereen bekend was met het begrip Vocaloid en de superster Hatsune Miku.

Gelukkig werd er voor hen een voorprogramma gegeven waarin in zeer grote lijnen (en lang niet altijd even correct!) wat werd verteld over de Japanse cultuur- en subcultuur. Hierna was er een korte inleiding over de pop-opera zelf. Voor dit deel ben ik niet gebleven, ik wilde de uitvoering vanuit mijn eigen perceptie gaan beleven.

Image via cargocollective

Image via cargocollective

Als je denkt aan een opera, zie je wellicht een typische theater setting met meerdere mensen op het podium, en grote dramatische zang.  Dit was bij deze uitvoering niet aan de orde. Dedrie achtergrondschermen en het projectiescherm zelf waren genoeg om het virtuele, bewegende kunstwerk leven te geven.

In tegenstelling tot wat een hoop mensen misschien verwacht hadden was dit geen typisch upbeat en vrolijk Hatsune Miku concert. Verre van! In de pop-opera wordt Miku geconfronteerd met een vraag waar ze tot dan toe nog niet over na had gedacht: wat gebeurt er als je sterft?

Een vraag die ons als mens allemaal wel bezig houdt, maar iets wat geen issue lijkt voor een viritueel personage. Maar ook dit wordt ter discussie gesteld in deze opera en er wordt dan ook een innerlijke strijd weergeven tussen emotie vs. non-emotie, bestaan vs. niet bestaan, en uiteraard het leven vs. de dood.

Maar nu Miku zelf de vraag voorgeschoteld krijgt merkt ze dat dit ook voor haar een moeilijk begrip is en krijgen we in verschillende facetten van haar wereld te zien hoe zij met dit onderwerp omgaat. Door telkens intensief na te denken over het concept vanuit haarzelf en haar omgeving, lijkt het alsof Miku steeds verder wegzakt in de diepe put van de menselijke emoties en ontdekt ze dat het leven met de dood een complex gegeven is.

Zo vraagt ze zich af of sterven hetzelfde is als dat er met haar gebeurd wanneer ze klaar is met haar optreden. Zolang mensen de woorden aan haar geven om te zingen en de bewegingen doorgeven die ze moet uitvoeren bestaat ze en “leeft” ze maar wanneer de show voorbij is en de software weer gesloten wordt “slaapt”ze keer op keer, om vervolgens weer tot leven gebracht te worden voor een nieuwe show.

Image via prtimes

Image via prtimes

Zoals ik al eerder vermeldde gaat het hier niet over een klassieke opera. Verwacht bijvoorbeeld geen strijkorkesten te horen. De muziek in deze de opera is heftige en harde techno muziek. Soms zo heavy, dat ik bij sommige stukken het idee had alsof ik op een keihard techno feest terecht was gekomen. Schrijfster Joyce zag ik zelfs af en toe stiekem haar vingers in de oren steken omdat ze het geluid té hard vond staan.

Zelf zat ik daar niet zo mee, maar de muziekapparatuur van de zaal leek de zware bassen en hoge tonen van de beats af en toe niet aan te kunnen. Hierdoor kwam de elektrische akoestiek niet helemaal lekker over.

Een ander punt waar ik mij aan stoorde was het toch best enge yuru-kyara konijn (een van de weinig andere personages van het stuk). Ook al verstond ik hem niet (en ik ken toch redelijk wat Japans), door de schelle piepstem en de combinatie met de zeer monotone Engelse vertaling die tegelijkertijd hardop werd uitgesproken klonk het geheel in mijn oren nogal chaotisch.

Daarnaast was het toch ook wel een lichte tegenvaller dat er ondanks alles relatief weinig “echt” gezongen werd door Hastune Miku. De dialogen waren her en der wat langdradig en er werd hierbij nog wel getracht deze “muzikaal” over te brengen maar dit lukte lang niet altijd goed.

Wanneer Hastune Miku echter écht begon te zingen zag je meteen weer in waarom zij een superster is, de muziek zwiepte je mee en in combinatie met de, af en toe toch wel bizarre beelden, maakten het tot een bijzonder geheel!

Image via toyzmag

Image via toyzmag

Ik heb dan ook veel lof om uit te spreken over de artistieke denkwijze van de bedenker van deze opera: Keiichiro Shibuya. Ondanks het feit dat veel van het stuk in een zeer abstracte vorm is gestoken, weet het hij het op een hoog grafisch niveau, visueel prachtig weer te geven. Zelfs de scenes waar niets tot weinig gebeurd weten een bepaalde emotie in je naar boven te brengen.Niet iedereen was even onder de indruk van de beelden want, net als de muziek, was deze af en toe net te intens. Overigens allemaal bewuste keuzes van Keiichiro Shibuya.

Over het onderwerp, de personages die zijn gebruikt en de muziekstijl waar Keiichiro voor heeft gekozen zal dan ook nog lang en breed gediscussieerd worden. Zo leken sommige mensen moeite te hebben met het vinden van een emotionele klik met Hastune Miku door haar ietwat robot-achtige verschijning en was de artistieke vormgeving van het verhaal niet voor iedereen even begrijpelijk.  “Vaag” en “Chaotisch” waren enkele van de omschrijvingen die we online tegen kwamen in andere reviews.

Ik zelf vond het echter verfrissend om eens een niet kant-en-klaar uitgekauwd geheel voorgeschoteld te krijgen, maar een stuk waarbij je gevraagd werd zelf na te denken over de betekenissen, en op zoek te gaan naar de verborgen verhalen achter wat je ziet. Wellicht komt dit voort uit het feit dat dit wel vaker in Japanse voorstellingen zien aangezien symboliek een grote rol speelt binnen de Japanse kunst.

Image via cargocollective

Image via cargocollective

Al met al vind ik dat Keiichiro Shibuya een artistiek kunstwerk heeft neergezet dat heeft gezorgd voor een overdonderende audiovisuele ervaring, die wellicht wat vaag was maar toch zijn boodschap duidelijk aan mij heeft weten over te brengen.

Dit digitale muziekstuk geeft je echt stof tot nadenken. En door de combinatie komt deze unieke vorm van opera wel het beste tot zijn recht.  Ik kan je in ieder geval met zekerheid zeggen dat je aan het eind van het stuk nog verbaasder zal zijn dan dat je er vooraf in ging.

 

Kurimu is een Japan cultuur- en subcultuur superfan. Kawaii-lover. Calpis-verslaafde. Echte ontdekker, eerlijk, en soms té nieuwsgierig. Vleugje ondeugend met een toefje dapper.

Laat ons horen wat je te zeggen hebt!

Close
X