Werk Zoeken en Solliciteren in Japan

Velen van jullie zullen er vast wel eens van gedroomd hebben: werken en wonen in Japan. Maar wanneer je écht serieuze plannen hebt om er heen te gaan is het handig als je weet wat je te doen staat wanneer je gaat solliciteren en werken in Japan. Wij delen onze tips met je!

 

Zorg dat je Japans spreekt

Wanneer je geen Japans spreekt zul je bijvoorbeeld al snel beperkt zijn tot internationale kantoorbaantjes, of achter de bar in een internationale kroeg. Maar wanneer je Japans spreekt gaan er veel meer deuren voor je open! Zorg er dan ook voor dat je op Japanse les gaat en de taal veel oefent.

Let echter wel: je zult ook moeten aantonen dat je echt goed Japans spreekt. Dit doe je niet met alleen een simpel telefoongesprek maar met een JLPT certificaat. JLPT staat voor de Japanese Language Proficiency Test. JLPT is een internationaal erkende organisatie en testmethode die vaststelt hoe goed je kennis is van de Japanse taal op het gebied luisteren, spreken en schrijven (hiragana, katakana en kanji). Meer over de test kun je hier lezen.

In het kort kun je deze test één keer per jaar doen in Nederland bij de Universiteit Leiden.  Aanmelden gaat via hun website. Vervolgens kies je voor het niveau; het laagste is N5 en het hoogste is N1. Je krijgt van de dienstdoende universiteit de nodige papieren en proeftest toegezonden. Op de dag zelf maak je de test (wat al snel een hele dag in beslag kan nemen). En dan is het wachten geblazen; je krijgt de uitslag twee maanden later met een in Japan officieel erkend certificaat.

 

Op zoek naar werk

Een van de meest populaire baantjes voor buitenlanders in Japan is een baan als Engels leraar(es). Hier is altijd ontzettend veel vraag naar en er zijn dan ook voldoende mogelijkheden, en zelfs speciale programma’s die je hierbij kunnen helpen.

Het meest bekende programma is het Japan Exchange and Teaching Programme, ofwel JET.  Deze organisatie werkt samen met de Japanse overheid om Engels leraren te plaatsen op diverse plekken in Japan. Voor alle informatie hierover kun je het beste even kijken op de website van JET zelf 🙂

Een baantje als Engels leraar(es) niks voor je? Niet getreurd want ook op andere manier kun je aan een baan in Japan komen! Er zijn een aantal internationale sites (zoals Iagora, OverSeasJobs, en specifiek voor Japan: GajinPot) die je kunt gebruiken bij het vinden van een baan in Japan. Vooral wanneer je geen, of beperkt, Japans spreekt zul je je vooral moeten richten op dat soort websites. Wanneer je wel de taal spreekt (en in het bezit bent van een JLPT certificaat) kun je veel breder kijken en op de lokale job hunting sites kijken.

Onthoudt echter wel dat netwerken en vriendjespolitiek een grote rol spelen in het Japanse zakenleven en dat je kansen, hoe dan ook, vele malen groter zijn als iemand in Japan zelf je kan voordragen.

 

Sollicitatiebrief

Wanneer je eenmaal een functie hebt gevonden waar je graag op wilt solliciteren is het natuurlijk de kunst om een goede sollicitatiebrief te schrijven, een zwakke plek voor menigeen! Het schrijven van de brief gaat niet heel erg anders dan je hier zou doen. Wel is het gebruikelijk om de volgende punten goed te benoemen:

In de eerste alinea beantwoord je de volgende vragen:

  • Welke functie je naar solliciteert
  • Waar je gehoord/gelezen hebt dat deze vacature er was
  • Waarom je geïnteresseerd bent in het bedrijf

De twee sectie

  • Waarom je solliciteert naar deze baan.
  • Waarom kun je het werk aan
  • Heb je een extra set ervaring om dit werk te kunnen doen
  • Noem iets op wat dit bedrijf van andere onderscheidt en waarom jij daarom geschikt bent

en uiteindelijk, de laatste alina

  • Herhaal waarom je geinteresseert bent in het bedrijf (want je wilt er echt gaan werken)
  • Voeg toe dat je uitziet naar een antwoord via telefoon of mail
  • En bedank degene voor hun tijd en de overweging jou aan te nemen.

Let bij het schrijven van je sollicitatie brief wel goed op de culturele verschillen op het gebied van waarden en normen, en welke karaktereigenschappen wel/niet gewaardeerd worden. Hier wordt het vaak op prijs gesteld als men duidelijk is, en echt een individu is met een sterke eigen mening. In Japan ligt de nadruk veel meer op de groep en het bedrijf in z’n geheel. Benadruk dan ook wat jij voor het bedrijf kan doen en waarom jij erbij past.

Vergeet ook niet je CV met foto erbij te doen. Plak hier echter niet zomaar een leuke fotootje in maar zorg voor een professionele pasfoto met een witte achtergrond en, heel belangrijk, zorg dat je in pak op de foto staat! Voor een voorbeeld kun je hier kijken.

Dit CV zul je misschien wel iets aan moeten passen. Waar het hier namelijk heel normaal is om te “job hoppen” is dat in Japan niet het geval. Daar is het erg gebruikelijk om je hele leven voor hetzelfde bedrijf te werken.

Als jij dus aankomt met meer dan 3 verschillende dingen op je CV komt dit in hun ogen verdacht over en kan zelfs een gebrek aan loyaliteit zijn! Iets waar de Japanner zich behoorlijk druk om kan maken.

 

Sollicitatie gesprek

Wanneer je sollicitatiebrief goed is ontvangen en je hopelijk bent uitgenodigd voor een gesprek is het tijd voor nog meer voorbereidingen en dingen om rekening mee te houden.

Het aller-aller-belangrijkste: kom niet te laat! Dit is niet alleen zo bij een sollicitatiegesprek, maar overal. Al spreek je af met vrienden. Kom je niet 10 minuten te vroeg, dan ben je te laat, is de gouden regel.

Zorg er dus voor dat je de metro niet mist (zoals de man hierboven 😉 ) en dat je weet waar je moet zijn. Zeker in grotere steden zoals Tokyo is het niet altijd even makkelijk om een adres te vinden, vooral omdat straatnamen maar half staan aangegeven. Het is dus een aanrader om van te voren al even op te zoeken waar je moet zijn.

 

Uiterlijk

Hier kom je er, afhankelijk van de functie en het bedrijf, nog wel mee weg als je niet helemaal strak in pak verschijnt bij een sollicitatiegesprek. Wanneer je in Japan dit echter probeert kun je net zo goed maar meteen thuis blijven. Een pak is een absolute must wanneer je gaat solliciteren.

Ook als vrouw zijnde wordt dit van je verwacht al mag je de broek vervangen voor een rok tot net boven de knieën. Nog iets voor dames: ga niet met je benen over elkaar zitten en houd ze ook niet wijd. Zeker niet als je een rokje aan hebt! Dit wordt gezien als ongepast gedrag.

Vermijd grote sieraden en vooral piercings en tatoeages. Dat laatste word kan ervoor zorgen dat je  in veel gelegenheden niet word geaccepteerd. Zo kan het voorkomen dat je niet wordt bijvoorbeeld niet toegelaten in openbare zwembaden of onsen! Tatoeages worden gelinkt aan de yakuza, waar een grote angst voor is onder Japanners. Nou zijn ze over het algemeen wat milder met buitenlanders, toch raad ik het aan niet te pronken met de beschilderingen op je lichaam. Zorg er dan ook voor dat deze, waar mogelijk volledig bedekt zijn.

Let ook goed op je sokken! De kans is groot dat je her en der je schoenen uit zult moeten trekken bij binnenkomst. Vieze, stinkende, of versleten sokken, laten een slordige en niet al te beste indruk achter dus vergeet dit niet.

 

Het visite kaartje

Een visitekaartje stelt hier vaak niet zo veel voor en worden meestal snel even uitgedeeld en verdwijnen dan ergens in een zak, of verzamelbak. In Japan is het echter een erg belangrijk item, ook tijdens de sollicitatie procedure. Niet alleen aan het uiterlijk van je visitekaartje zitten bepaalde regels, ook voor het overhandigen, en ontvangen van, visitekaartjes is er een strikte etiquette. Lees deze informatie goed door want dit ga je geheid tegenkomen tijdens je sollicitatie gesprek!

Het moet een duidelijk kaartje, van goed papier, netjes (en dus niet gevouwen) zijn.Allerlei originele tierelantijntjes, versieringen, en andere aparte dingen, komen maar weinig voor in Japan en het is dan ook aan te raden zelf niet te extreem te gaan met je kaartje.

De informatie moet duidelijk zijn. De naam in kanji en furikana (dit zijn hiragana of katakana die boven de kanji staat zodat iemand kan zien hoe de kanji gelezen word), het bedrijf waarvoor je  werkt/ je beroep, telefoonnummer, e-mailadres zijn het belangrijkst. Een logo van het bedrijf is ook een pre. Mocht je niet werkzaam zijn bij een bedrijf dan kun je deze informatie weg laten en vervangen door het beroep dat je graag wilt uitoefenen. Wil je het helemaal netjes doen zorg er dan voor dat op de ene kant van het kaartje alles in het Engels staat en op de andere kant alles in het Japans.

Het overhandigen en ontvangen van een visitekaartje gaat als volgt:

Afbeelding via Japan Travel TV.

Afbeelding via Japan Travel TV.

  • Je geeft (en ontvangt) het kaartje met beide handen, met de letters naar die persoon toe, zodat die meteen kan lezen wat erop staat. Al dan niet gecombineerd met een wat lichte buiging van het hoofd. Heb je een visitekaarthouder vast? Dan kun je op twee manieren je kaartje geven. Of je pakt de houder in de linkerhand en geef het kaartje met rechts (zie hierboven), of je legt eerst het kaartje bovenop de visitekaart houder en schuift deze dan met beide duimen naar de ander toe (bekijk hier een filmpje hoe je dit het beste doet).
  • Prop het kaartje niet meteen in je zak, maar neem de moeite om het te lezen. Vraag eventueel als iets niet duidelijk is. Wanneer je aan tafel een gesprek voert is het gebruikelijk het kaartje voor je (links/rechts in de bovenhoek) neer te leggen en daar te laten gedurende het gesprek. Let hierbij ook op de volgorde, de persoon met de hoogste rank binnen de organisatie leg je bovenaan, gevolgd door degene met een lagere positie.
  • Zorg ervoor dat de kaartjes niet beschadigd of verbogen zijn en pas er voor op dat je het kaartje niet per ongeluk beschadigd wanneer de gever voor je neus staat. Dit word gezien als hoogst onbeleefd en kan zelfs overkomen als een directe belediging. Ga er dus ook niet op schrijven of aan een stuk papier nieten!
  • Zorg dat je altijd genoeg kaartjes in voorraad hebt en dat je die ook bij hebt! Op een vergadering kan het zijn dat je soms tientallen (!) kaartjes tegelijk uitgeeft, en zelfs meerdere kaartjes aan dezelfde persoon.
  • Aan het einde van het gesprek kun je de gekregen visitekaartjes opbergen. Steek kaartjes (van jezelf of van anderen) nooit los in de zak, maar doe deze in een nette visitekaarthouder. Nee, ook in je portemonnee mag niet, het moet echt een visitekaarthouder zijn.

Weten wat je moet zeggen tijdens het uitwisselen van de kaartjes en alles eromheen? Op GajinPot vind je een handig artikel met enkele standaardzinnen die je niet mag missen tijdens je voorbereiding!

 

Gesprek

Voordat het gesprek begint is het belangrijk dat je van te voren al de juiste voorbereidingen treft en o.a. de juiste papieren meeneemt naar het gesprek. Deze papieren zijn o.a.: (kopie van) je paspoort of ID kaart, (kopie) van je (werk)visum of visumstatus, kopie van je CV + sollicitatie brief, en eventueel voorbeelden van je vorige werkzaamheden. Let er ook op dat je meer dan één kopie bij je hebt voor het geval je meerdere weg moet geven.

Zorg er ook voor dat je van te voren goed hebt uitgezocht wat het bedrijf doet, wat voor producten en/of diensten ze leveren, of ze laatst in het nieuws zijn geweest, wat je functie inhoudt en hoe je hier invulling aan kunt geven etc. etc. etc. Eigenlijk vergelijkbaar met de voorbereidingen die je hier zou treffen voor een sollicitatie gesprek.

Wanneer je goed voorbereid (en ruim op tijd) aankomt op de locatie zal je vanzelf een wachtplek worden aangewezen. Afhankelijk van waar het gesprek plaatsvindt zit je of te wachten in een ruimte tot de interviewer komt, of je moet zelf ergens naar binnen waar de interviewer al zit. In dit eerste geval is het belangrijk om meteen op te staan wanneer de interviewer binnenkomt, hem/haar een goede handdruk geven en jezelf voorstellen (eventueel worden er nu al kaartjes uitgewisseld), en pas gaan zitten wanneer de interviewer zelf ook gaat zitten (vaak zal deze dan ook zeggen dat je mag gaan zitten).

In de tweede situatie zul je voor je naar binnengaat eerst drie keer zachtjes moeten kloppen en “Shitsurei shimasu (失礼します / しつれいします) – excuseer mij” zeggen. Wanneer je Douzo (どうぞ) – alstublieft, vanaf de andere kant hoort komen kun je naar binnengaan. Loop dan naar de interviewer toe, schud hem/haar de hand, overhandig eventueel je kaartje, en ga zitten wanneer de interviewer “Douzo suwatte kudasai“ (どうぞ、座って下さい/ どうぞ、すわってください) – “Neem alstublieft plaats” zegt. Neem dan plaats, schuif je stoel aan, en zorg dat je rechtop zit (met je benen tegen elkaar), en je handen op je schoot (totdat je aantekeningen maakt o.i.d.)!

sitting_up

Afbeelding via GajinPot.

Dan kan het gesprek echt gaan beginnen. Laat de interviewer hierin de toon zetten en laat hem/haar het gesprek sturen. Neem niet zelf het initiatief maar toon respect voor de persoon tegenover je. Houdt ook hier goed de culturele verschillen in de gaten op het gebied van normen en waarden en laat zien dat je je wilt en kunt aanpassen aan de werkcultuur binnen het bedrijf.

Wil je meer handige Japanse zinnen leren of wil je meer weten over veel voorkomende vragen tijdens het gesprek? Neem dan eens hier een kijkje.

Vergeet tijdens het gesprek ook vooral niet om te glimlachen! Zelfs als je je zo beroerd als een hond voelt, of als je net een grote ruzie hebt gehad met het thuisfront, of wat je probleem ook is; je mag je lach niet verliezen. De lach op het gezicht is bij heel veel bedrijven waarvoor je werkt zelfs verplicht. Beleefd zijn en vriendelijk lachen, op welk tijdstip dan ook. Dit is een uiterste beleefdheidsvorm en niet weg te denken van de Japanse samenleving, zo ook bij sollicitatie gesprekken.

 

Bronnen: 1, 2, 3, 4.

Domo hajime mashite! Ik ben Hennie, een prettig gestoorde shinsengumi-tologist wiens hart verloren is aan Japan! Ruim 5 jaar heb ik in Japan gewoond en ik kom hier mijn verhalen met jullie delen!

2 Comments

  1. Marlou

    april 28, 2015 at 6:10 pm

    Wat heftig zeg! Heel interessant om te lezen. Bedankt voor het uitgebreide artikel! ^^

  2. Jay

    juni 5, 2016 at 4:52 am

    Interessant artikel, zeker voor mensen die de ambitie hebben om bij een Japans bedrijf te solliciteren!

    Toch zou ik iedereen die de ambitie heeft om carriere te maken in Japan om niet als Engelse leraar(es) aan de slag te gaan. Het salaris is erg laag, er zijn weinig doorgroeimogeijkheden en het limiteert je exit opportunities op de lange termijn.

    Mocht je de Japanse taal nog niet machtig zijn zou ik het toch eerst bij internationale bedrijven (bv. finance, IT) proberen . Mijn ervaring is dat dit soort bedrijven vaak een budget hebben om tijdens werkuren Japanse (prive)les te volgen 🙂

    Reputatie is hier in Japan erg belangrijk en mocht je een bekend bedrijf op je CV hebben gaan er veel meer deuren voor je open.

Laat ons horen wat je te zeggen hebt!

Close
X